Skip to main content
            

          PGS.TS.NGƯT Đinh Thị Vân Chi

HỎI ĐÁP HỌC VIÊN

Ảnh của nghiadhvh
nghiadhvh
Các cô thiết kế PPT đẹp quá, clips công phu quá. Cho em download được không ạ?

Làng mộc Kim Bồng

Tổ tiên nghề mộc Kim Bồng vốn từ khắp nơi của đồng bằng Bắc Bộ, Bắc Trung Bộ, đặc biệt là vùng Thanh Nghệ Tĩnh, hội tụ vào làm ăn sinh sống từ thế kỷ 15. Họ bắt đầu nghề nghiệp của mình từ những ngôi nhà tranh tre cổ truyền đến những ngôi nhà khung gỗ thông thường, rồi đến các tiện nghi đồ dùng trong gia đình, phương tiện giao thông (ghe thuyền nan, sen). Nghề mộc nơi đây, trên cơ sở truyền thống của người Việt, đã kế thừa kỹ thuật đóng thuyền của người Chàm, tiếp thu phong cách kiến trúc của người Hoa, Nhật rồi chắt lọc, hòa quyện với nhau để tạo nên một sắc thái rất riêng không đâu có.

Làng mộc Kim Bồng ở bên kia sông, nên muốn tới đó, từ Hội An phải xuống thuyền xuôi một chặp theo dòng Thu Bồn thơ mộng.

Sáng hôm ấy (17/7) trời lắc rắc vài hạt mưa nên không được tươi sáng. Sông Thu Bồn hiền hòa với "bóng chiều không thắm không vàng vọt" nên có vẻ gì đó man mác u hoài.

1


Một chiếc vó đã được cất lên ở ven bờ- Một cảnh thật thanh bình và gợi cảm.

2


Một bến thuyền nhỏ bé và dân dã với chiếc cổng chào "Làng mộc Kim Bồng". Đây là bến thuyền du lịch, còn thuyền của tôi là thuyền "chợ", làm chức năng của chuyến đò ngang, nên đã cập bến khác.

Được biết Kim Bồng là làng nghề đã gần 600 năm tuổi. Nhưng bây giờ trong làng không sầm uất các xưởng mộc và các cửa hàng đồ gỗ. Đôi chỗ nghe chí chát, lạch cạch, lốp cốp... thì biết ngay đó là những chỗ nên tới.

Có một xưởng mộc nhỏ đang rộn rã những âm thanh vui tai đó...

3


Cả một đống các loại đục nhiều thể loại, nhiều khích cỡ, nhiều công dụng... Người thợ luôn tay đổi đục, cứ gõ gõ, đục đục được mấy đường lại đổi chiếc khác.

4


Cạnh đó, một người thợ khác cũng đang chăm chú hết lòng với những nét đục khéo léo cho một cánh hoa.

5


Chỗ này, bức phù điêu tháp cổ Mỹ Sơn sắp hoàn thành.

6


Còn trên bức này, không cần nói chắc mọi người cũng đã nhận ra- Vâng, đó là Chùa Cầu của phố cổ Hội An.

Tôi đi tiếp tới một điểm chí chát khác mà không ngờ đó là xưởng mộc của hai cha con nghệ nhân Huỳnh Ri và Huỳnh Sướng- những nghệ nhân tài hoa và hiếm hoi vẫn còn cố sức sống chết giữ nghề.

7


Một anh thợ đang đập dùi thật lực, cắm những nhát đục khoẻ và sâu vào thớ gỗ chắc nịch. Mùi gỗ thơm ngan ngát rất dễ chịu. Tôi hỏi gỗ gì, anh Sướng nói tên loại gỗ thơm, mà tôi- chán thế chứ- quên biến mất rồi.

Nhìn 4 cái chân như 4 cái cột, tôi đoán anh thợ đang đẽo một con voi. Hoá ra, chẳng ai ngờ, đó lại là... một con rùa. Hic.

8


Vâng, đó chính là chiếc bàn trong bộ bàn ghế tứ linh này:

9


Chiếc ghế rồng,

10


...chiếc ghế lân...

11


...và chiếc ghế phượng. Cả 3 con vật linh đều đang ngậm hoặc nhả ngọc.

Thấy tôi xoay sở loay hoay đủ các góc để ngắm nghía chụp chộp bộ bàn ghế, anh Sướng vào nhà lễ mễ bê ra một bộ sản phẩm...

12


Một bộ lư hương được chạm khắc cực kỳ công phu, xứng đáng là một công trình nghệ thuật tinh xảo. Và chưa cần phải đốt trầm, bản thân bộ lư đã toả ra một mùi thơm nhè nhẹ, man mát...

13


Thân lư có cửa được trổ khắc rất kỳ công thành một bức tranh mô phỏng Gác Khuê Văn. Những nét trổ rất ngọt và tinh tế, ngỡ như dùng dao nhọn mà khoét vào đất mềm chứ không phải đục một thân gỗ to cả một vòng ôm và rắn đanh thế này.

14


Bên thân lư là từng dãy rồng nối đuôi nhau, cứ một hàng quay sang phải lại một hàng quay sang trái.

15


Nắp lư hương cũng là một tác phẩm điêu khắc kỳ thú với một bức tranh sinh động, đặc trung của văn hoá Việt.

16


Bộ đỡ là một đế tròn thân cong với 3 chân là 3 con rồng tre. (Thân lư phía trên chưa chạm xong, mới chỉ khắc thô các nét mẫu).

Anh Sướng cho biết anh đang làm bộ rồng tre 1000 con để chào mừng 1000 năm Thăng Long. Tôi hỏi:
- Anh đã làm được bao nhiêu con rồi?
- 700 con
- Liệu có kịp không?
- Kịp chứ - Anh quả quyết.

Bộ lư hương cũng là một sản phẩm chào mừng đại lễ. Đây là tác phẩm dự thi của anh Sướng.
Tôi tò mò:
- Anh tự làm? Hay có ai đặt hàng, hỗ trợ kinh phí gì không?
- Tôi tự làm, tự mang đi thi vậy thôi.
- Ờ ờ... Đoạt giải thì không nói. Nếu không đoạt giải... ah, chắc chắn sẽ có người mua chứ. Bộ lư tuyệt thế này...

17


Một sản phẩm khác- chiếc ghế gỗ có lưng ghế quá đỗi cầu kỳ.

18


Một hồ đầy gương sen và một lũ vạc đang lặn lội vọc những cái mỏ dài xuống nước (Bạn có nhìn ra đủ 5 con vạc ở đây không?- 2 con bên trên, 2 con bên trái ngay trên chữ VanChi, và 1 con nằm trên chiếc lá sen bên phải).

19


Trong gian trưng bày của anh Sướng có nhiều đồ lưu niệm, từ đơn giản là khung tranh...

20


...đến phù điêu tứ bình. Có điều ở đây có tới 5 bức mà chẳng đủ một bộ 4 mùa, vì có đến 2 bức Sen (mùa hạ), mà bức Mai (mùa xuân) lại là bộ khác, đen thui đen trũi.
Loại này là phù điêu khắc nổi trên gỗ...

21


...còn đây là bộ tứ bình khác (cũng cọc cạch chỉ có 3 mùa), theo công nghệ ghép gỗ lên nền phẳng- không biết từ chuyên môn gọi là gì.

22


23


24


Còn đây lại là một bộ tứ bình khác, khắc rỗng luôn.

Anh Sướng giới thiệu tôi đến một cửa hàng khác của gia đình anh. Mới hay, đây là gia đình giỏi nghề nhất và gắn bó nhất với nghề mộc ở Kim Bồng (Những xưởng khác tôi thấy nhỏ hơn, sản phẩm không phong phú và tinh xảo bằng).

25


Ở một góc sân, một cậu thợ đang đẽo con mắt rồng.

26


Hiên nhà bày nhiều tượng các loại.

27


Cái ống rỗng và cao phía sau bộ tượng Tam Đa này không rõ là cái gì và để làm gì. Chỉ biết là rất đẹp với một cây đu đủ chi chít quả- chắc cũng hàm ý "no đủ" như trong bộ Phúc- Lộc- Thọ phía trước.

28


Một bộ bàn ghế. Mặt bàn là một hồ sen với những là lá, những là nụ và những là gương sen... Chân bàn là một cụm tre ngà chắc khoẻ

29


Chân ghế cũng là những gốc tre và chim chóc. Không thể kỳ công hơn!

30


Đôi ghế này lại là một sáng tạo khác, không kém phần lạ mắt và thú vị.

Quanh quẩn mải mê mãi ở cửa hàng này của gia đình hai cha con Huỳnh Ri- Huỳnh Sướng (sau này tôi mới biết ông Huỳnh Ri là nghệ nhân ưu tú, là hậu duệ đời thứ 12 của nghề mộc Kim Bồng, là cháu nội cụ Huỳnh Kim Đài từng được vua nhà Nguyễn phong là "Cửu phẩm tùng đội trưởng"- người phụ trách đội thợ trùng tu hầu hết nhà cổ ở Hội An). Hèn gì! Thật không hổ danh! Và thật may cha con ông vẫn theo nghề đến giờ!

Còn đôi xưởng nữa, làm vì kèo và những bộ phận gì đó của mái nhà (tôi không biết gọi tên là gì). Đồ sản xuất hàng loạt, làm theo đơn đặt hàng. Tôi không chụp.

Quay ra, gặp chứng tích một thời hưng thịnh của Kim Bồng...

31


...Giờ xưởng đóng tàu này chắc chỉ còn là một điểm du lịch, nhắc về một thời vàng son của nghề mộc ở Kim Bồng.

32


Ngang qua xưởng mộc của anh Huỳnh Sướng ban nãy, thấy anh đang bị hút hồn vào với tác phẩm gan ruột của mình. Tôi chụp trộm được kiểu này- một hình ảnh đẹp về một nghệ nhân dám cưỡng lại những cuốn hút, và cả lốc xoáy, của thị trường, hết lòng hết sức giữ những tinh tuý của hồn gỗ được truyền lại từ bao đời.


Vân Chi

Nguồn: http://my.opera.com/vanchi/blog/kim-bong